Kaapstad Verander Area
  • Vandag

    20°C / 13°C

    Wind 18km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 72%

  • Vrydag

    20°C / 13°C

    Wind 13km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 66%

  • Saterdag

    19°C / 13°C

    Wind 26km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 75%

  • Sondag

    17°C / 13°C

    Wind 42km/h

    Reënval 4.5mm

    Humiditeit 85%

  • Maandag

    17°C / 9°C

    Wind 21km/h

    Reënval 2.7mm

    Humiditeit 75%

  • Dinsdag

    18°C / 12°C

    Wind 31km/h

    Reënval 0.0mm

    Humiditeit 69%


By

Teengif van oneerbiedige komedie

Danie Marais
Dinsdag 09 April 2013
Sommige flieks, musiek en boeke voel eerder na tweedehandse trauma as verheldering. Hoeveel diep insigte in die menslike natuur het ’n mens in een leeftyd nodig? Juis daarom is komedie die koning van alle genres, skryf ’n aspirant-dude met die naam Danie Marais.
Die Dude (Jeff Bridges) in die Coen-broers se fliek The Big Lebowski.Foto: Wikipedia

‘Ghostbusters is die grootste fliek tot nog toe en nie Star Wars nie,” verklaar die Britse joernalis, TV-persoonlikheid en kultusfiguur Caitlin Moran in haar onderhoudende rubriekbundel Moranthology (2012).

Erg soos ek is oor min of meer enige fliek met Bill Murray in, is dit ’n stelling wat moeilik is om ernstig op te neem. Die topverkoper-skrywer van How to Be a Woman (2011) het egter ’n paar punte beet.

Sy wys daarop dat Ghostbusters in 1984 $229,2 miljoen (meer as R2 miljard) by die loket verdien het, wat dit die mees suksesvolle komedie ooit maak en, beklemtoon sy, komedie is die koning van alle genres.

Ja, daar is diegene wat sal redeneer kuns moet klinkende waarhede oor die menslike toestand onthul, en dit kan ook, soms, as dit wil, maar hoeveel diep insigte in die menslike natuur het jy in een leeftyd nodig, vra sy.

“Sodra jy besef almal anders het ook nie ’n idee wat hulle besig is om te doen nie en dat liefde geheel en al sinloos kan wees, raak enige verdere insigte in die menslike aard regtig neerdrukkend.”

En hier kan ek nie anders as om met Moran saam te stem nie. Hoe ouer jy word, hoe wilder woed die werklikheid blykbaar buite én binne jou huisie van strooi; hoe meer voel sekere flieks, musiek en boeke eerder na tweedehandse trauma as verheldering. Ek het, byvoorbeeld, onlangs die hoogaangeskrewe The Stoning of Soraya M van my PVR afgevee, want ek kon my eenvoudig nie ’n aand voorstel waarop ek kans sou sien om te kyk na die “ware verhaal” van ’n vrou wat gestenig word deur fanatiese godsdienstige fundamentaliste nie. Ek verstaan ook al hoe beter hoekom ons geteisterde mense Schuster se platvloershede en poetse verkies bo die 7 uur-nuus of die jongste bekroonde, maar triestige, drama met onderskrifte.

Toe my ma ná ’n breinbloeding in die waakeenheid gelê het, was Molly en Wors al televisie wat ek en my pa kon verteer.

Dit is eintlik, soos Nick Hornby in 31 Songs (2003) skryf, ’n eienaardige fenomeen dat kritici so dikwels net kunswerke wat “gewaagd”, “skrikwekkend” of “gevaarlik” is, as noodsaaklik ag. Dit is moeilik, meen hy, om nie tot die slotsom te kom dat hierdie obsessie met gevaar nie bloot ’n luukse is wat deur vrede, welstand en oor-opvoeding moontlik gemaak word nie.

Daarom, meen Moran, het ons – veel eerder as insigte in die ongeneeslike ou menslike toestand – “amusante, triviale goed nodig, wat soveel as moontlike mense in ’n vertrek so ontspanne en gulhartig as moontlik laat voel”.

En in hierdie opsig, reken sy, is Ghostbusters ’n wenner. Wanneer iemand byvoorbeeld reken jy’s besig om iets mals aan te vang, veral in die kombuis, sê jy eenvoudig: “Back off, man – I’m a scientist.” Wanneer jy ’n ete voorberei en wonder oor die tafelplasing, onthou: “Never cross the streams.” Wanneer jy met platsakvrinne aansit vir ’n laatnag-wegneemete, lig jy jou blikkie bier en sê: “This magnificent feast represents the last of the petty cash.”

Moran praat natuurlik tong-in-die-kies-twak, maar dit is dikwels flieks met die mees aanhaalbare dialoog wat die grootste kultusaanhang geniet. ’n Goeie aanhaling, veral wanneer dit effe absurd buite konteks ingespan word, skep nie net ’n gesellige atmosfeer nie – dit verleen ’n tikkie waardigheid aan die aanhaler en laat hom/haar ’n oomblik in beheer voel van ’n lewe wat die meeste van ons gereeld oorweldig en magteloos laat steier.

Ghostbusters is egter nie in hierdie opsig die grootste komedie ooit nie. Daardie eer moet die Coen-broers se meesterstuk The Big Lebowski (1998) toekom. Tussen The Dude (Jeff Bridges) en sy kegelbal-kameraad Walter (John Goodman) is daar genoeg aanhalings om hierdie vreemde lewe met waardigheid af te lag. In Amerika kan ’n mens immers selfs as ’n Dudist-priester kwalifiseer en mense in die huwelik bevestig. (Google “Dudeism” of “The Church of the Latter-Day Dude”).

Want Die Dude en sy onambisieuse kegelbalmal-vriende het ’n semi-Taoïstiese, half-hippierig-gelate antwoord op alles. Wanneer iemand jou aan die strot wil gryp en jou intiem persoonlik beledig, antwoord jy rustig: “Yeah, well, you know, that’s just, like, your opinion, man.”

Wanneer dit tyd is om grense neer te lê – privaat of by die werk – sit jy jou sonbril op en sê: “I do mind, the Dude minds. This will not stand, ya know, this aggression will not stand, man.” Of jy haal vir Walter aan: “This is not ’Nam. This is bowling. There are rules.”

Wanneer konflik steeds onafwendbaar bly, onthou jy Walter se woorde aan die stomme Donny (Steve Buscemi): “Pacifism is not something to hide behind.” Wanneer die pôpô die goedkoop-tafelwaaier op jou bedkassie tref, gebruik jy die woorde van die sogenaamde Stranger: “Sometimes you eat the bar and sometimes, well, the bar eats you.”

Wanneer die lewe of jou baas jou dwing om iets onaangenaam en vernederend te doen, behou jy jou waardigheid deur te verklaar: “The Dude abides.” En as alles regtig te veel raak, sê jy: “Dude, let’s go bowling.”

Woody Allen was waarskynlik reg toe hy geskerts het: “Life doesn’t imitate art, it imitates bad television.” Daarom het ons die teengif van oneerbiedige, vergewensgesinde komedies soos The Big Lebowski (en selfs Schuster) net so nodig soos goeie skole en meer werksgeleenthede. Maar ignoreer gerus – dit is maar net my mening, man.

• Danie Marais is weekdae van 13:00 tot 16:00 te hoor op die nuwe Kaapse radiostasie Smile 90.4 fm. Hy het onlangs van pure uitputting ophou wonder wat hy gaan doen as hy eendag groot is.



  • motors

    ’n Droom in stad én veld

  • motors

    Finse monster grom

  • motors

    Audi’s gereed om Phakisa te pak

  • motors

    Betroubaar, met g’n fieterjasies

  • motors

    Groot gedreun draai in Vrystaat

  • motors

    Dun lippies – en nog slim ook

  • motors

    Begeerlike Alfa het groot byt

  • motors

    Tierkat vir teerpad

  • motors

    Rooi bulletjie jaag die geruite vlag

  • motors

    Padwoede raak nou ’n tendens

  • motors

    Porsche se baas koop Kyalami

  • motors

    Jou kans in ’n ghrênd Porsche

  • motors

    Elantra nog modern met goeie prys

  • motors

    Stasiewa is vir jonges wat styl soek

  • jip

    ‘Hamlet’ op die planke

  • leefstyl

    Blink idees het ’n beter kans met Quirky

  • naweek

    Die karate kind(ers)

  • leefstyl

    Agt naelmites

  • leefstyl

    Wonde: behandel elkeen anders

  • leefstyl

    ‘Kry my daar, en vinnig!’

  • buite

    Grant voltooi sy lang staptog

  • buite

    Seewater is in dié swemmer se bloed

  • buite

    Ysige jagplaas bly uiters gewild

  • buite

    Hier kyk jy van sterre tot voëls

  • buite

    Oorsese besoekers stroom na Hermanus

  • buite

    Dagboek

  • boeke

    Donkerte van psige én die internet ontbloot

  • boeke

    Nuwe naam om dop te hou in misdaadspanningsgenre

  • boeke

    de dag is nog niet begonnen

  • boeke

    Nes van misverstand, obsessie, jaloesie, liefde en seks

  • boeke

    Bendewêreld van Manenberg oortuigend weergegee

  • jip

    Moderne skerm of tydlose papier?

  • jip

    Julle op Facebook

  • jip

    Geldslim in ’n japtrap

  • jip

    Watter fliek-genre is die beste?

  • jip

    Die lewe is n kaaskrul

  • naweek

    Bekyk Manhattan van immigrante-eiland af

  • eiendomme

    Breek weg van die stadsgewoel

  • naweek

    Soos ’n lam ter smaaklike slagting

  • eiendomme

    Wie moet vir vensters betaal?

  • naweek

    Gebou op blink klippies

  • eiendomme

    Goeie nuus vir verkopers – Seeff

  • naweek

    Deur die lens: Kyk net noord

  • eiendomme

    Oor duur insigte en sakke vol regskoste

  • naweek

    Tafelwyn waaroor haan kán kraai

  • eiendomme

    En hier kom perde!

  • by

    Want prinsessies moet ook maar wag

  • naweek

    Doendinge: Wes-Kaap

  • by

    240 km stroomaf in my kano

  • naweek

    Trinchado’s vir daardie oerlus

  • by

    As ’n ongelese boek kom spook

  • naweek

    Oporto se seëning

  • by

    Solank die wind waai . . .

  • naweek

    Pionierbome gepas vir nuwe tuin, maar leef nie baie lank

  • naweek

    Cathay Pacific weer wêreld se beste, sê 18,85 miljoen

  • naweek

    Eikestad ‘leef en beef’ ook ná oes

  • naweek

    Umbrië, die groen hart van Italië

  • naweek

    Lekkerbek-gaste doen tuin aan

  • naweek

    Beste steak in Suid-Afrika

  • naweek

    Vertoef ’n wyle in die geskiedenis

  • naweek

    Op Emile Joubert se Sondagtafel

  • naweek

    Hoog tyd vir die doodgewone

  • naweek

    Uitsig op dolfyne

  • landbou

    Dohnemerino’s 75 jaar geteel

  • landbou

    Swarco-dohnehaal R40 000

  • landbou

    Graan SA glo hy het regte resep

  • landbou

    Baie dankie, mooi loop en totsiens

  • landbou

    Landbou-dagboek

  • landbou

    Baie veterane vandag in SA oor Andrag

  • landbou

    Trekker-ekspo wag op Malmesbury oor 14 dae

  • landbou

    Veterane-beweging groei in Wes-Kaap

  • landbou

    Boerboel verkoop vir R100 000

  • landbou

    Kongres kyk na landbou in 2020

  • landbou

    Bosman Adama koop plantaanleg op Ernita

  • landbou

    Veteraantrekkers ook te sien

  • landbou

    Agri Megaweek vanjaar in sy Afrika-baadjie

  • landbou

    Beleef blommeprag

  • landbou

    Bewaringsimposium

  • landbou

    Agbiz onttrek hom aan Asuf, werk tog saam

  • landbou

    Asuf gaan omvattende plan vir grondhervorming opstel

  • landbou

    Agbiz-kongres kom in Augustus