Digter Dennis Brutus (85) sterf

KAAPSTAD. – Die digter en struggle-aktivis wat ’n bepalende rol daarin gespeel het dat Suid-Afrika weens apartheid uit die Olimpiese Spele geskop is, se stem het die naweek hier stil geword.

Maar prof. Dennis Brutus (85), wat van 1964 tot 1965 op Robbeneiland aangehou is, was tot met sy afsterwe gemoeid met die politieke en maatskaplike welstand van die land.

Die skrywer van digbundels soos Letters to Martha is eergister in die vroeë oggendure aan prostaatkanker dood – iemand, het sy familie gesê, wat sy lewe “in diens van geregtigheid, vrede, vryheid en die bewaring van die planeet” gelei het.

Dit was ook sy wens – sy eie ongesteldheid ten spyt – om die pas afgelope “mislukte” Kopenhagen-beraad oor klimaatsverandering by te woon, het die digter James Matthews (80) gister gesê.

Matthews het gesê Brutus was sowat drie weke gelede met sy verjaardagparty – hoewel hy reeds baie broos was – nog net so vurig soos altyd; steeds ’n ware aktivis, wat hartstogtelik geglo het in die slagspreuk aluta continua, oftewel “die stryd duurt voort”.

“Dit walg my daarom dat hy nooit die nodige erkenning gekry het oor hoe hy die rassistiese Suid-Afrika uit die Olimpiese Spele laat skop het nie.”

Ook mnr. Gideon Sam, president van die Suid-Afrikaanse Sportkonfederasie en Olimpiese Komitee (Saskok), het gesê dit is hartseer dat mense soos Brutus “op die agtergrond geskuif word” noudat die samelewing genormaliseer is.

Dit reflekteer veral sleg op sportbewegings in die land, wat bepaald op administratiewe vlak sukkel, dat ’n “reus” soos Brutus se vaardighede nie gebruik is nie.

Die fotograaf George Hallett, wat Brutus in ballingskap deur oudminister Pallo Jordan ontmoet het, onthou hoe bekommerd hy tot voor sy dood was “oor hoe sekere mense mors met ons demokrasie”.

Soos Matthews, onthou nóg ’n Kaapse digter, Gladys Thomas, hoedat Brutus dit vir hulle moontlik gemaak het om by Amerikaanse universiteite hul werk te kon voorlees, terwyl hy daar in ballingskap was.

Die 75-jarige Thomas het gesê: “Mense soos hy is nou vergete; daar is ’n stilte oor die werk wat hulle gedoen het.”

 - Brutus word oorleef deur sy vrou, May, agt kinders, nege kleinkinders en vier agterkleinkinders in Kaapstad, Hongkong, Engeland en Amerika.

’n Private verassing word eersdaags gehou en ’n gedenkdiens vroeg in die nuwe jaar.

- Die Burger