PRETORIA. – Me. Susan Shabangu, ­adjunkminister van veiligheid en sekuriteit, staan by haar stellings dat polisielede moet skiet om dood te skiet.

Shabangu het die gewraakte stelling op ’n imbizo eergister in Elandspoort, Pretoria-Wes, gemaak.

Me. Noxolo Kweza, Shabangu se woordvoerder, het gister gesê die minister gaan nie haar uitlating terugtrek dat polisielede misdadigers moet doodskiet as hulle polisiebeamptes se lewe bedreig nie.

Volgens Kweza word polisielede boonop nie aan hul eie lot oorgelaat wanneer hulle om watter rede ook al voor die hof gedaag word nie, maar word die minister van veiligheid en sekuriteit saam met hulle aangekla.

“Polisielede is nie op hul eie wanneer hulle voor die hof verskyn nie.”

Politieke partye en instansies het gister onder Shabangu ingeklim.

Me. Dianne Kohler-Barnard, DA-woordvoerder oor veiligheid en sekuriteit, het gesê terwyl Shabangu se uitlating byval vind by die meeste Suid-Afrikaners wat siek en sat vir misdaad is, is dit ’n verbasende erkenning van die mislukking aan die kant van die regering.

Shabangu se uitlating kom egter neer op ’n “Wilde Weste-benadering” wat geen regsgronde het of op deeglike polisiëringspraktyk dui nie.

Mnr. Pieter Groenewald, woordvoerder oor veiligheid en sekuriteit van die VF+, het gesê Shabangu se uitlating is ’n erkenning en ’n noodkreet oor die misdaadsituasie in die land.

“Polisielede weet egter onder watter omstandighede hulle wel mag skiet, en dit moet nagekom word.”

Hy meen Shabangu stuur ten minste ’n sterk boodskap aan misdadigers uit en dit is die regte sein.

Mnr. Simon Grindrod, onderleier van die OD, het gesê die reëls oor wanneer polisielede mag skiet, moet baie duideliker uitgestippel word.

“Wanneer ’n misdadiger ’n wapen rig of dreig om ’n polisiebeampte of lid van die publiek dood te maak, moet die polisie nie huiwer om te skiet nie.”

Mnr. Nantes Kelder, hoof van gemeenskapsveiligheid van AfriForum, het gesê dié organisasie is ten gunste van sterk optrede teen misdadigers, maar het gemaan dat die owerhede in die verlede telkemale stappe gedoen het teen misdaadslagoffers wat teen huisrowers opgetree het.

“Dit is onverantwoordelik van Shabangu om sulke uitsprake binne die ­regering se huidige wetsraamwerk te maak, waar misdadigers se regte meestal bo dié van slagoffers gestel word.”

Dr. Johan Burger, ’n senior navorser aan die Instituut vir Sekerheidstudie, het egter gesê Shabangu behoort haar stelling terug te trek.

“Die minister het nie die bevoegdheid om vir iemand te sê om buite die wet op te tree nie.

“Ek dink dit was ’n onverantwoordelike ding vir ’n minister om te sê.

“Die Strafproseswet gee reeds ’n sogenaamde lisensie om te skiet (art. 49 van die Strafproseswet), maar onder spesifieke omstandighede. Die minister het nie dié omstandighede genoem nie.

“Die minister kan nie goed sê wat nie in ooreenstemming met die wet is nie. Dit was onverantwoordelik en sy behoort ’n regstelling daaroor te maak.”

Mnr. Benzi ka-Soko, woordvoerder van die Police and Prisons Civil Rights Union, het gesê die regering moet ook daar wees vir polisiebeamptes as hulle voor die reg te staan kom (as hulle byvoorbeeld iemand sou skiet).

Dit lyk of misdadigers koning kraai en die huidige wetgewing behoort aangepas te word om polisiebeamptes te bemagtig.

Die Suid-Afrikaanse Menseregtekommissie het ook kommer oor Shabangu se uitsprake uitgespreek.

“Die stellings kan net as aanhitsend, ­minagtend en ondermynend van die reg beskryf word,” sê die kommissie in ’n verklaring.