Regter moenie drank meng nie

Paul Hoffman

’n Mens wonder waarom regter Nkola Motata so lank gewag het om by die hooggeregshof aansoek te doen om weer te begin werk.

Voor sy skuldigbevinding aan dronkbestuur en gedurende sy skorsing met volle salaris wat van rekordduur en -uitgawe was, was hy geregtig op “onskuldig totdat skuldig bewys” en kon hy dit gebruik as ’n ekstra pyl in sy koker vir die boog wat hy nou so behendig trek.

Die geskiedenis van die saak is dat die geleerde regter ná ’n aand van “teedrink” met sy staats-Jaguar agteruit deur die Johannesburgse sakeman Richard Baird se heining gery het. Baird het dit met die videokamera op sy selfoon vasgelê.

Die regter het ondanks Baird se Engels, sy woonbuurt en sy baie onafrikaanse van verkies om Baird ’n Boer te noem en op sekere onvleiende veranderings sedert 1994 vir Boere gewys. Sy tong het nie só erg gesleep dat dit duidelik hoorbaar was in die video wat die Sunday Times op sy webwerf geplaas het nie.

Die berugte foto van die regter het in 2007 in baie koerante verskyn.

Die teedrinkery is nie in die hof opgevolg nie. Die regter het van sy swygreg gebruik gemaak en die staat gevra om sy saak te bewys.

Hy het ook die dienste behou van ’n advokaat wat waarskynlik gewillig is om ’n “Boerseun” genoem te word en hom beveel om elke beswaar in die boek te opper én appèl aan te teken toe hy aan dronkbestuur skuldig bevind is.

Die appèl het nog tyd gekos, maar hy het weer verloor. Intussen het diegene wat nie gediend is daarmee om as “Boere” uitgeskel te word nie, by die Regterlike Dienskommissie teen die regter se gedrag beswaar aangeteken.

Die feit dat ’n hoë konsentrasie alkohol in die regter se tee-stroom was, dat dit duidelik in sy waterige oë waarneembaar was en dat hy aan dronkbestuur skuldig bevind is, word vergeet. Dit word nie genoem in die buitengewone en waarskynlik unieke aansoek wat Motata nou ingedien het nie.

Hy erken nou skielik hy het koffie en wyn gebruik, maar nie tee nie.

Dit is noodsaaklik dat dit genoem word. Die punt is dat dit wil lyk asof die geleerde regter gelieg het, of nie die hoeveelheid alkohol wat hy ingeneem het, wou verklap nie. Hy het in die openbaar gelieg. Hy het nog nooit verduidelik hoe sy “verskoning” en sy skuldigbevinding versoenbaar is nie.

Moet enigeen bekommerd wees as ’n regter openlik lieg?

In die Grondwet word van alle regters vereis om “geskikte en ordentlike mense” te wees. Dit is nie geskik of behoorlik dat regters lieg of daarvan verdink word dat hulle lieg nie. Hul eerlikheid, ordentlikheid, respek vir die reg en hul bereidheid om dit te verdedig, behoort leuens uit te sluit.

Die waardigheid en doeltreffendheid van die regbank hang af van die integriteit van diegene wat daarop sit. Die geleerde regter moet aan die publiek verduidelik hoe hy sy tee geniet.

Party mense kan sê regter Motata se aansoek is daarop gemik om tyd te koop sodat hy sy pensioen kan verbeter. Sy pensioenouderdom kruip nader.

Hy moet egter tot verantwoording geroep word. En terwyl dit gedoen word, moet die owerheid ’n teeneis instel vir die salaris en byvoordele wat Motata in sy skorsing geniet het. Hy het nie daarvoor gewerk nie, verdien dit nie en hoort nie op die bank nie.

Sy hardkoppigheid is skandalig. Sy pleit van onskuldig was onsuksesvol, en sy vermoë om op die regbank te sit, is heeltemal in die gedrang oor sy kriminele rekord – en die manier waarop hy dit verwerf het.

)Paul Hoffman SC is ’n direkteur van Ifaisa (www.ifaisa.org).

- Die Burger