Nuwe Rooi Luiperd-roman soos aangepaste Bond-fliek in Afrikaans

François Bloemhof is een van die mees produktiewe skrywers van spanningsrillers in Afrikaans.

Sedert die verskyning van Die Nag Het Net Een Oog (1991) het hy telkens bewys dat dit wel moontlik is om spanningsverhale, psigo­logiese rillers en gruwelfiksie op innoverende wyses in Afrikaans te ontgin.

Laasgenoemde is geen maklike taak nie; getroue lesers van populêre fiksie is vertroud met die ­kriteria en patrone hieraan verbonde en wil deur alternatiewe uitbreidings en toespelings konstant verras word. Die groot­ste guns wat die beoefenaar van populêre fiksie aan sy of haar lesers kan bewys, is om hulle nie te verveel nie.

Sedert 2008 waag Bloemhof sy hand aan die spioenasieriller in Afrikaans binne die kader van ­Human & Rousseau se Rooi Luiperd-reeks. Afspraak in Venesië is die tweede roman in dié reeks en is deur Rooi Luiperd voorafgegaan .

Die derde roman, Die Genesis-faktor sal vanjaar beskikbaar wees. Afspraak in Venesië handel oor die wedervaringe van agent Mark Steyn oftewel Luiperd. As lid van die Groot Vyf beskik hy oor rooi klaring wat beteken dat hy kan doodmaak, solank hy dit later kan regverdig.

Steyn word deur die hoof van Die Fabriek, Clive Sharpe op ’n sending Londen toe gestuur, nadat ’n bomontploffing (geaktiveer deur ’n selfoon) in ’n Londense ­hospitaal, die lewens eis van Jan Kruger en sy Italiaanse hart­spesialis, Emilio Pilato.

Weldra word dit duidelik dat ­Pilato se dood te wyte is aan ­struwelinge tussen die Pilato- en Dragonetti-familie en dat Kruger onwetend deur die boosaardige Gianni en Carlo Dragonetti as instrument gebruik is om Pilato te elimineer. Dit is Mark Steyn se taak om uit te vind hoe die vyandskap tussen die twee Italiaanse ­families met die dood van Jan ­Kruger en die ontvoering van Emila en Nina Pilato skakel.

Sekerlik ’n normale missie in die lewe van ’n geheime agent, maar daar is reeds met Steyn se vertrek ’n kinkel in die kabel, want ’n onervare vroueagent, ­Lana Dubois, moet hom vergesel.

Die teenwoordigheid van ’n vroueagent as helper vir die manlike protagonis is ’n bekende gegewe as ’n mens dink aan die meer onlangse 007-flieks en Hollywood-produkte. Bloemhof bied ’n variasie hierop deurdat Lana as opgeleide sielkundige, Die Fabriek behulpsaam was met psigologiese evaluerings van agente voordat sy besluit het om ’n agent te word.

In werklikheid word Lana saam met Steyn gestuur om namens Sharpe op hom te spioeneer, aangesien Sharpe deur Steyn geïntimideer voel. Dié spioenasie-binne-spioenasie gegewe is ’n welkome variasie op ’n andersins relatief konvensionele storielyn en dra by tot die spanningselement in die boek. Tog word dié subplot nie na behore ingeklee of gemotiveer nie, wat die leser met te veel on­beantwoorde vrae laat.

Bloemhof wend dramatiese ­ironie vaardig as ’n strategie aan om spanning te skep en betrek die leser daardeur op ’n meer direkte wyse by die verhaalgebeure. Dit gebeur dikwels dat die leser meer weet as Steyn en Dubois wat hul vyande in die mou voer.

Die ontwikkeling van ’n liefdes­­intrige tussen Steyn en ­Dubois is geloofwaardig, dog ­voor­spelbaar. Dit kom as geen ­verrassing dat hul kort ná hul ­triomf oor die bose in die katel ­beland nie. Getrou aan ­konvensie loop adrenalien en onafwendbare seks hand aan hand.

In die roman word bekende ­patrone en kenmerke van die ­spioenasieriller met ’n aks of twee aangepas, maar van wesenlike vernuwing is daar weinig sprake.

Die roman speel in ’n ­tipies eksotiese ruimte af – Venesië is ’n stad wat hom by uitstek tot kat-en-muisspeletjies tussen helde en skurke leen. Daar is in eg 007-styl, sprake van allerlei slim toestelle om die agente én skurke by te staan in hul onderskeie take. So byvoorbeeld tref ons bomme aan wat deur kodes (via SMS-boodskappe) ge­aktiveer word, bomtoestelle wat onder die vel ingeplant word en ’n middel wat tot onreëlmatige hartklop lei.

In tipiese Hollywood-styl is dit die oënskynlik swakker vroulike agent wat die onaangename taak kry, om ’n ­mikro-ontvanger onder Steyn se vel te verwyder, want as sy nie haar stereotipiese vrese blits­vinnig hokslaan nie, gaan ons held in duisende bloederige stukkies opgeblaas word. Alles gebeur natuurlik sonder verdowing. Dié verhaalgegewe is ’n bekende ­manier om spanning te skep, maar as Lana dieselfde prosedure ook op ’n dogtertjie moet uitvoer, word dit ongeloofwaardig.

Hier en daar is sprake van ’n ­verrassende element. Die beste voorbeeld is waar Lana die glibberige Gianni moet verlei om sekere inligting te bekom. Niks vreemds hieraan nie, maar tot Lana en die leser besef dat haar verleidingskrag geen impak op die Italiaanse dokter het nie, omdat hy gay is en boonop ’n intense liefdesverbintenis met sy lyfwag (en derde skurk in die verhaal), Luca Torchia, het.

Oorhoofs beskou, herinner ­Afspraak in Venesië te veel aan ’n aangepaste 007-fliek – die enigste verskil is dat die eindproduk in Afrikaans is. Die roman het ­werklik nie dié leser se handpalms laat sweet nie – daarvoor is meer innoverende pogings op die internasionale mark beskikbaar.

 - HUMAN & ROUSSEAU, KAAPSTAD. (SAGTEBAND, 253 BLADSYE, ISBN 0798151064.)

 - Neil Cochrane is ’n literator ­van unisa.